Kaynak (orijinal makale)
Bombail V, et al. (2022). Bonded by nature: Humans form equally strong and reciprocated bonds with similarly raised dogs and wolves. Frontiers in Psychology. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1044940
Bu makale Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) lisansı altında yayımlanmıştır. Uygun atıf vererek paylaşabilir, yeniden kullanabilir ve dağıtabilirsiniz.

1. Bu araştırmayı neden yaptılar?

Köpekler uzun süredir insanlarla yaşıyor ve "insanlarla iyi bağ kurar" imajına sahip. Kurtlar genelde "vahşi" görülür ve insanlarla köpekler kadar güçlü bağ kurmadıklarını varsayabiliriz. Ama insanlar tarafından aynı şekilde yetiştirilen köpekler ve kurtları karşılaştırırsak? Bağ gücü farklı mı olur, yoksa benzer şekilde yetiştirilirse kurtlar da benzer bağ kurabilir mi?

Araştırmacılar elle büyütülmüş köpek ve kurtları karşılaştırdı: insanın bağı ne kadar güçlü hissettiği, hayvanın kişiye ne kadar bağlanma ve yakınlık gösterdiği ve bağın karşılıklı olup olmadığı. Bağın "köpek olduğu için" mi güçlü olduğunu yoksa "erken yaştan itibaren insana yakın yetiştirildikleri için" mi olduğunu görmek istediler.

2. Çalışma nasıl yapıldı?

Çalışmadaki tüm köpek ve kurtlar aynı tesisde, aynı ilkelerle, sütten kesimden itibaren insanlar tarafından yetiştirildi. Yemek, oyun ve temas mümkün olduğunca benzer tutuldu ki "nasıl yetiştirildikleri" sonucu daha az etkilesin. Ekip (1) insanın bağı ne kadar güçlü hissettiğini (anket) ve (2) hayvanın o kişiye ne kadar yakınlıkla yanıt verdiğini (örn. onu aramak, yanında kalmak) davranış gözleyerek ölçtü. "İnsanın bildirdiği bağ" ile "hayvanın bağ davranışı"nın örtüşüp örtüşmediğini (karşılıklılık) de kontrol ettiler.

3. Ne buldular?

Aynı şekilde yetiştirildiğinde köpekler ve kurtlar bağ gücünde belirgin fark göstermedi. Hem insanın bağ puanı hem hayvanın yakınlık davranışı "elle büyütülüp büyütülmediği" ile türden (köpek vs kurt) daha iyi öngörülüyordu. Yani erken yaştan itibaren insanlarla deneyim büyük rol oynadı—sonuç "köpek olduğu için" değil "birlikte büyüdüğümüz için bağ güçlü"ye daha yakındı. Karşılıklılığa baktıklarında insan bağı ne kadar güçlü hissettiyse hayvan da o kadar yakınlıkla yanıt verme eğilimindeydi; bu örüntü hem köpeklerde hem kurtlarda benzerdi. Yani ortak yetiştirilme ve karşılıklı yanıt verme bağ için türden tek başına daha önemli olabilir.

4. Bu çalışma ne söylemez

"Kurtlar her durumda insanlarla köpekler kadar bağ kurabilir" demiyor. Karşılaştırma aynı yetiştirme koşullarıyla bir araştırma ortamında yapıldı; tipik evcil köpeklere veya doğadaki kurtlara doğrudan uygulayamayız. Hayvan sayısı sınırlıydı. Ama aynı şekilde yetiştirildiğinde köpek ve kurtların insanlarla benzer düzeyde bağ gösterebileceğini gösteriyor.

5. Neyi çıkarabiliriz

Günlük hayatta karşılaştığımız köpeklerin çoğu "insanlarla büyümüştür" ve bu deneyim "insanlarla bağ kurmalarında" büyük paya sahiptir. Yani bağı yaratan sadece "köpek olmak" değil—nasıl yetiştirildikleri ve hangi deneyimlerin paylaşıldığı bağın gücünü ve biçimini şekillendirebilir. Köpeğimizle her gün paylaştığımız zaman ve yanıtlar bağı inşa etmek olarak okunabilir. Bağ tek taraflı verilmez; insan ve hayvan tarafından birlikte kurulur. Bu çalışma köpek ve kurtları karşılaştırarak bunu gösteriyor.

Özetle

Benzer şekilde elle büyütülmüş köpek ve kurtlar insanlarla bağ gücünde belirgin fark göstermedi; "elle büyütülüp büyütülmediği" bağı türden daha iyi öngördü. Bağ karşılıklıydı ve örüntü ikisinde de benzerdi. Yani bağın özel olması "köpek olduğu için" değildi—ortak yetiştirilme ve karşılıklı yanıt verme büyük rol oynadı. Bu çalışma bunu gösteriyor.

Kaynak (CC BY 4.0)
Bombail V, et al. (2022). Bonded by nature: Humans form equally strong and reciprocated bonds with similarly raised dogs and wolves. Frontiers in Psychology. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1044940
© 2022 The Authors. Published under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).